19. Psychotherapeut worden, hoe doe je dat?

Psychotherapeut worden, hoe doe je dat?

Wat is een psychotherapeut

Een Psychotherapeut is iemand die mensen behandelt met complexe psychische klachten, met als doel het persoonlijke en/of sociale functioneren te verbeteren. De Psychotherapeut onderscheidt zich van de gewone therapeut omdat de titel van ‘Psychotherapeut’ in Nederland wettelijk beschermd is (in tegenstelling tot de titel van therapeut die in principe iedereen mag dragen). Een BIG-registratie is hierbij noodzakelijk.

Daarnaast heeft een Psychotherapeut een andere taak dan psychologen, aangezien de behandeling van complexe innerlijke problematiek vaak langduriger en intensiever is dan die door bijvoorbeeld de GZ-psycholoog geboden wordt. Doorgaans is er voor de psychoterapeutische behandeling van een cliënt wel een verwijzing van een psycholoog of huisarts nodig. Daarmee worden de simpele gevallen van psychosomatiek bij voorbaat uitgesloten.

Een Psychotherapeut heeft verschillende behandelmethoden tot zijn beschikking. Naast een verscheidenheid aan behandeltechnieken kan een Psychotherapeut kiezen voor een klachtgerichte (nadruk op symptomen) of persoonsgerichte (meer inzichtgevend) benadering. Daarnaast besteedt een Psychotherapeut meer dan een psycholoog aandacht aan de omgeving van de cliënt en de invloed die het sociale netwerk op de persoon heeft. De methodes die beschikbaar zijn kunnen grotendeels worden opgedeeld in vier themas. Behandelingen kunnen gericht zijn op het veranderen van denken en/of gedrag, op het veranderen van de omgeving en de omgang met sociale situaties, exclusief gericht zijn op de cliënt en zijn gevoelsleven of psychoanalitisch van aard zijn.

Bijdrage van Josje en Ruben groep 12

Om psychotherapeut te worden dient vanzelfspreken de opleiding tot psychotherapuet te worden gevolgd. In het volgende wordt de weg naar deze opleiding omgekeerd geschetst en wordt de opleiding zelf belicht.

Om toegelaten te worden tot de gewone vierjarige opleidign tot psychotherapeut is een master titel in de psychologie, pedagogische wetenschappen of geestelijke gezondheidskunde nodig of dient een artsexamen te zijn afgelegd. Als je in een van deze groepen valt wordt het ontvangen curriculum getoetst volgens het besluit psychotherapeut (1998). Het curriculum vereist persoonlijkehidsleer, psychosomatiek, psychopathologie, ontwikkelingspsychologie, psychofarmacologie, cultuurgebonden psychische problematiek, seksuologie, gespreksvoering, interactietraining en een stage van minstens dertig werkdagen in een GGZ-instelling. Ervanuit gaande dat de lezer van deze wiki in zijn tweede jaar van de opleiding psychologie aan de UvA zit is het nog onduidelijk of het gewone specialisatie traject klinische psychologie aan deze voorwaarden voldoet. Vermoedelijk mist seksuologie nog in het standaard curriculum en moet dit vak dus los worden gevolgd. Verder is de specialisatie klinische psychologie de gemakkelijkste weg om toegelaten te worden tot de master klinische psychologie en is de master klinische psychologie buiten dus misschien enkele onderdelen afdoende qua curriculum.

Een andere optie is dat eerst de basisaantekening GZ psychologie wordt behaald. Met deze aantekening is er direct toegang tot de driejarige psychotherapie opleiding. Hoe deze aantekening behaald kan worden vindt je in een andere wiki, maar de weg naar deze aantekening gaat vermoedelijk ook het gemakkelijkst via een master opleiding klinische psychologie.

Als aan deze voorwaarden is voldaan dient de aspirant psychotherapeut een keuze te maken in onderwijsinstelling. Daarvoor zijn er op het moment van schrijven vijf erkend: Stichting PDO GGZ Amsterdam[http://www.rino.nl/ ; '''PDO-GGZ Utrecht en de PDO-GGZ Leiden/Rotterdam; RINO Zuid; ][https://www.rcsw.nl/ Radboud Centrum Sociale Wetenschappen]; Postacademische PSY-Opleidingen'''. De eerste drie vallen ogenschijnlijk alleemaal onder de RINO groep. De verdere eisen verschillen tussen deze onderwijsinstellingen, zo nemen bijvoorbeeld het Radboud en de PPO alleen mensen met een GGZ aantekening aan en bieden zij zodoende alleen de verkorte opleiding. Voor een langere opleiding is men dus automatisch aangewezen op een opleiding bij de RINO groep. Om precies te weten te komen hoe en wat dient op de websites van de onderwijsinstellingen gekeken te worden. In alle instellingen is het wel noodzakelijk dat de aspirant psychotherapeut een aanstelling heeft bij een erkende praktijkinstelling voor psychotherapie. Dat is dus een noodzakelijke stap na het behalen van de master.

Zoals gesteld is er dus een drie- en een vierjarige traject in de opleiding tot psychotherapeut. Hier wordt uitgegaan van de drie jarige variant aangezien het extra jaar bestaat uit soortgelijke zaken als de GZ opleiding, maar wezenlijk verschilt onder de verschillende opleidingen. De drie jarige opleiding verschilt ook tussen de opleidingen maar heeft wel minimale gelijkenissen. Zo is er minstens 275 uur cursus over de psychotherapie. Deze cursussen kunnen over sterk uiteenlopende zaken gaan, het is van belang om in deze cursussen alvast richting specialisaties in de psychotherapie toe te werken. Daarnaast is er een praktijk gedeelte dat bestaat uit minstens 1700 uur praktijkervaring, oftewel het geven van therapie, minstens 125 uur supervisie, oftewel het bespreken van casussen in de gegeven therapie en 50 uur leertherapie. In totaal kost de opleiding dus ongeveer 2150 uur in totaal, of 700 uur per jaar. De prijs van de opleiding verschilt sterk maar ligt op minimaal 11000 euro voor de opleiding, ongeveer 5000 euro voor de leertherapie en ongeveer 1000 euro voor literatuur. Het komt voor dat praktijkinstellingen de opleiding betalen. In ieder geval ontvangt de cursist tijdens zijn opleiding loon voor de gemaakte praktijkuren.

Bijdrage van Mees en Daniel, groep 21

Om een psychotherapeut te worden zijn er enkele kwalificaties waaraan men moet voldoen. Tevens zijn er verschillende wegen hoe men bij de opleiding tot Psychotherapeut kan komen.

De eerste optie is om de bachelor Psychologie te volgen waarna men een master Klinische Psychologie of Klinische Ontwikkelingspsychologie moet af ronden. Na het behalen van de master is het mogelijk om postdoctoraal een opleiding te volgen als (basis-)psycholoog aan verscheidene instituten tot Psychotherapeut. Deze opleiding is vierjarig. Een andere optie is om na het behalen van de Master Klinische/Klinische Ontwikkelingspsychologie de GZ-opleiding te volgen waarna de opleiding tot Psychotherapeut via een versneld traject gaat (twee- of driejarige opleiding).

De tweede optie is dat men de studie Geneeskunde heeft gedaan waarbij men het artsexamen heeft behaald. Hierna volgt men dezelfde postdoctorale opleiding als (basis-)psychologen aan verscheidene instituten voor een vierjarige periode.

De derde optie is om een master binnen de Pedagogische Wetenschappen af te ronden. Ook hier geld dat na het behalen van de master een postdoctorale opleiding mogelijk is tot Psychotherapeut waarbij de opleiding net als bij de (basis-)psychologen en geneeskunde studenten het een vierjarige traject bedraagt.

Wat houdt de opleiding in?

De opleiding tot Psychotherapeut heeft meerdere deelgebieden:

·       Therapeutische relatie

·       (Psycho)diagnostiek

·       Hantering van verschillende psychotherapeutische technieken en methoden

Op instituut naar keuze wordt onderwijs gegeven door experts die praktijk kennis hebben. Het onderwijs wordt vorm gegeven aan de hand van rollenspellen, intervisie en probleemgestuurd onderwijs (https://www.rinogroep.nl/psychotherapeut). Binnen het programma leert men diagnostische methoden, technieken & modellen, gespreksvoering, interventietechnieken, ethiek en lessen gericht op wetenschap en evidentie.

Verschillen Psychotherapeut en (basis-)psycholoog, GZ-Psycholoog en Klinisch Psycholoog

Psycholoog

De titel psycholoog is sinds 1993 geen beschermde titel meer in Nederland. Toch wordt er weldegelijk een scheiding gemaakt tussen mensen die zichzelf psycholoog noemen en mensen die de universitaire studie psychologie hebben afgesloten. Het Nederlands Instituut voor Psychologen (NIP) heeft hiervoor de NIP regeling ingesteld. Alleen studenten met een behaalde master in de psychologie en een jaar praktijk ervaring mogen de benaming Psycholoog NIP gebruiken.

GZ-Psycholoog

De gezondheidspsycholoog heeft na de psychologie studie aan de universiteit een post doctorale beroepsopleiding gevolgd. Deze duurt twee jaar en kan hierna werken in alle sectoren van de gezondheidszorg. De titel GZ-psycholoog is volgens het Nederlandse systeem een beschermde titel. GZ-psychologen die voldoen aan de wettelijke eisen kunnen zich aanmelden in het BIG-register. Met deze BIG registratie kunnen zij het beroep  gebruiken en is tuchtrecht toepasbaar. GZ-psychologen behandelen mensen met psychische problemen (zoals angst, fobie, verslaving) en ook levensproblemen( burn-out, rouw). De hooftaak van de psycholoog is diagnosticeren en benadeling van de klachten.

Psychotherapeut

Deze psychotherapeut is gespecialiseerd in de behandeling van cliënten met complexere problemen (persoonlijkheid klachten). De behandelingen van klinisch psychologen zijn vaak langduriger en intensiever dan bij de GZ-psycholoog. Er wordt klachtgericht of persoonsgericht behandeld en er wordt ook aandacht geschonken aan de sociale omgeving van de cliënt.

Klinisch Psycholoog

De klinisch psycholoog is een GZ-Psycholoog die nog een vervolgspecialisatie gevolgd heeft. Deze psycholoog heeft na de universiteit een zesjarige opleiding gevolgd en afgerond om uiteindelijk klinisch psycholoog te worden. De omgeving waarin een klinisch psycholoog werk behoudt zich op de behandeling van complexe psychische problemen en stoornissen en mogelijke interventies in tijden van crisis voor de cliënt. Klinisch psychologen zijn vooral te vinden in ziekenhuizen, zelfstandige praktijken en in andere instellingen. Klinisch psychologen zijn lid van het BIG-register en staan geregistreerd onder klinisch psychologen.